ช่วงวัยรุ่นเป็นช่วงที่ลูกกำลังสร้างตัวตนของตัวเอง การเถียงหรือเงียบใส่พ่อแม่จึงไม่ได้แปลว่าลูกไม่รัก แต่มักแปลว่าเขาอยากให้ความคิดของเขาถูกรับฟัง
1. ฟังให้จบก่อนตอบ
เมื่อลูกเล่าอะไร ให้ฟังจนจบโดยไม่ขัด ไม่สอน ไม่ตัดสิน แล้วสะท้อนกลับสั้น ๆ เช่น “ฟังดูเหมือนลูกรู้สึกไม่ยุติธรรมนะ” ลูกจะรู้ว่าพ่อแม่เข้าใจจริง
2. เลือกเวลาที่ใช่
บทสนทนาสำคัญไม่ควรเกิดตอนที่ทุกคนกำลังโกรธหรือเหนื่อย ช่วงขับรถ ทำอาหาร หรือเดินเล่นด้วยกันมักคุยง่ายกว่าการเรียกมานั่งเผชิญหน้า
3. ใช้ประโยคที่ขึ้นต้นด้วย “แม่/พ่อรู้สึก”
แทนที่จะพูดว่า “ลูกไม่เคยรับผิดชอบเลย” ลองพูดว่า “แม่กังวลเมื่อเห็นการบ้านยังไม่เสร็จ” การพูดถึงความรู้สึกของตัวเองลดการตั้งการ์ดของลูก
4. ให้ลูกมีส่วนตั้งกติกา
วัยรุ่นยอมทำตามกติกาที่ตัวเองมีส่วนคิดมากกว่ากติกาที่ถูกสั่ง ลองชวนตกลงเรื่องเวลาใช้มือถือหรือเวลากลับบ้านร่วมกัน พร้อมผลที่ตามมาหากผิดข้อตกลง
5. ดูแลความสัมพันธ์ทุกวัน ไม่ใช่เฉพาะตอนมีปัญหา
ถ้าทุกครั้งที่คุยกันมีแต่เรื่องตำหนิ ลูกจะเลี่ยงการคุย ให้มีช่วงเวลาสั้น ๆ ที่คุยเรื่องที่ลูกสนใจ ชม และขอบคุณในสิ่งเล็ก ๆ
เมื่อไรควรขอความช่วยเหลือ
ถ้าลูกแยกตัวนาน เศร้าต่อเนื่อง พูดถึงการทำร้ายตัวเอง หรือมีพฤติกรรมเสี่ยง ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตโดยเร็ว สามารถโทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง
หากอยากฝึกวิธีพูดเหล่านี้อย่างเป็นขั้นตอน คอร์ส “พูดยังไงให้ลูก (วัยรุ่น) เชื่อฟัง” และ “นักจิตวิทยาประจำบ้าน” ออกแบบมาสำหรับพ่อแม่ที่มีลูกวัย 12–18 ปีโดยเฉพาะ
อยากรู้ว่าคอร์สไหนเหมาะกับบ้านคุณ ลองทำแบบประเมินฟรีที่หน้าแรกของ Dr.Mard Academy ใช้เวลาไม่ถึง 3 นาที